SGK Vật Lí 8 - Bài 15. Công suất
Bài 15 CÔNGr SUẤT I - AI LÀM VIỆC KHOÈ HƠN ? Trong xây dựng, đế đưa vật liệu lên cao người ta thường dùng dây kéo vát qua ròng rọc cố định như hình 15.1. Anh An và anh Dũng dùng hệ thống này đưa gạch lên tâng hai, cao 4m, mỗi viên gạch đểu nặng 16N. Mỗi lân anh An kéo được 10 viên gạch mất 50 giây. Còn anh Dũng mỗi lân kéo được 15 viên gạch mất 60 giây. • EH Tính công thực hiện đưọc cùa anh An và anh Dũng. Trong các phưong án sau đây, có thế chọn những phưong án nào đé biết ai là người làm việc khoé hon ? So sánh công thực hiện được cứa hai người, ai thực hiện được công lớn hon thì người đó làm việc khoẻ hon. So sánh thời gian kéo gạch lên cao cùa hai người, ai làm mẩt ít thời gian hon thì người đó làm việc khoé hon. So sánh thòi gian cùa hai người đế thực hiện được cùng một công, ai làm việc mất ít thời gian hon (thực hiện công nhanh hon) thì ngưòỉ đó làm việc khoé hơn. So sánh công cùa hai người thục hiện được trong cùng một thời gian, ai thực hiện được công lớn hơn thi người đó làm việc khoé hơn. Từ kết quá cứa C2, hãy tìm từ thích hợp cho các chỗ trống của kết luận sau : Anh ....(1).... làm việc khoẻ hơn, vì ....(2).... ■ II - CÔNG SUĂT Trong Vật lí học, đế biết người nào hay máy nào thục hiện công nhanh hon (làm việc khoẻ hon) người ta dùng khái niệm công suất. Công suất được xác định bàng công thực hiện được trong một đon vị thòi gian. Nếu trong thời gian t, công thực hiện được là A thì công suãt là 3P. t ■ III - ĐƠN VỊ CÔNG SUẤT Nếu công A là 1J, thời gian t là ls, thì công suất là 1J ỗsa=-— = u/s 0un trên giây). ls Đon vị công suãt J/s được gọi là oát, kí hiệu là w. 1W = u/s. lkw (kilôoát) = 1 000W. IMW (mêgaoát) = 1 OOOkW = 1 000 000W. ▼ IV - VẬN DỤNG -M3 Tính công suất của anh An và anh Dũng trong ví dụ ớ đầu bài học. ị Đế cày một sào đất, người ta dùng trâu cày thì mất 2 giờ, nhưng nếu dùng máy cày Bông Sen thì chi mất 20 phút. Hói trâu hay máy cày có công suất lớn hon và lớn hon bao nhiêu lân ? K8&]* Một con ngựa kéo một cái xe đi đều vói vận tốc 9km/h. Lực kéo của ngựa là 200N. Tính công suất cùa ngựa. Chứng minh ràng 3P = F.V. + Công suất đuọc xác định bằng công thục hiện đuọc trong một đon vị thòi gian. A « Công thúc tính công suất , trong đó : A là công thục hiện đuợc, t là thòi gian thục hiện công đó. « Đon vị công suất là oát, kí hiệu là w. 1W = 1J/S (jun trên giây). 1kW (kilôoát) = 1 000W. 1MW (mêgaoát) = 1 000 000W. Có thể em chưa biết Để đo công suất, ngoài oát, người ta còn dùng đơn vị khác nữa là mã lực (sức ngựa). Mã lực là đơn vị cũ để đo công suất, trước đây rất thông dụng, nay ít dùng. Một mã lực Pháp (kí hiệu CV) xấp xỉ bằng 736W, còn một mã lực Anh (kí hiệu là HP) xấp xỉ bằng 746W. Công suất của tên lửa đẩy con tàu vũ trụ Phương Đông chở nhà du hành vũ trụ đầu tiên của Trái Đất Ga-ga-rin, công dân Liên Xô (trước đây) là 15 000MW. Công suất của con người khi lao động chân tay trong những điều kiện bình thường trung bình vào khoảng từ 70 đến 80W. Khi đi bộ, công suất trung bình của người là 300W. Khi chạy thi 100m, công suất của vận động viên có thể len tơi 730W. Nước ta có nhiều nhà máy thuỷ điện. Hiện nay, nhà máy thuỷ điện Hoà Bình (cách Hà Nội khoảng 80km vể phía Tây) có công suất lớn nhất là 1 920MW.