SGK Ngữ Văn 11 - Đọc thêm: Lai tân
Ufflu
TIỂU DẪN
Trong cảnh tù đày, Hồ Chí Minh đã chứng kiến bao sự thật về xã hội Trung Quốc thời Tưởng
Giói Thạch. Lai Tân là noi mà Người đã trải qua trên con đường từ Thiên Giang đến Liễu Châu thuộc tỉnh Quảng Tây. Bài thơ mang tên địa danh này là bài thứ 97 trong số 134 bài thơ của tập Nhật kí trong tù, nó cho thấy hiện trạng đen tối, thối nát của một xã hội tưởng là yên ấm, tốt lành.
VĂN BẢN
Phiên âm Giam phòng ban trưởng thiên thiên đổ,
Cảnh trưởng tham thôn giải phạm tiền ;
Huyện trưởng thiêu đãng biện công sự,
Lai Tân y cựu thái bình thiên.
Dịch nghĩa Ban trưởng nhà giam ngày ngày đánh bạc,
Cảnh trưởng tham lam ăn tiền phạm nhân bị giải;
Huyện trưởng chong đèn làm việc công,
Lai Tân vẫn thái bình như xưa.
Dịch thơ Ban trưởng Ban trưởng: một chức giám ngục.
Cảnh trưởng: cảnh sát trưởng.
Chong đèn : nguyên văn thiêu đăng là đốt đèn (có ý kiến cho là đốt bàn đèn hút thuốc phiện).
-1'1 nhà lao chuyên đánh hạc,
Giải người, cảnh trưởng21 kiếm ăn quanh;
Chong đènữl, huyện trưởng làm công việc,
Trời đất Lai Tân vẫn thái bình.
NAM TRÂN dịch (HỒ CHÍ MINH, Toàn tập, tập 3, Sđd)
HƯỚNG DẪN ĐỌC THÊM
Trong ba câu đầu, bộ máy quan lại ở Lai Tân đã được miêu tả như thế nào ? Ban trưởng, cảnh trưởng, huyện trưởng có làm đúng chức năng của những người đại diện cho pháp luật không ?
Phân tích sắc thái châm biếm, mỉa mại ở câu thơ cuối. {Chú ý: Ba chữ vẫn thái bình có ý nghĩa gì ?)
Nhận xét về kết cấu và bút pháp của bài thơ.

