SGK Địa Lí 6 - Bài 22: Các đới khí hậu trên Trái Đất (1 tiết)

Sự phàn bô' lượng ánh sáng và nhiệt của Mặt Trời trên bề mặt Trái Đất không đồng đểu. Nó phụ thuộc vào góc chiếu của ánh sáng mặt trời và vào thời gian chiếu sáng. Nơi nào có góc chiếu sáng càng lớn, thời gian chiếu sáng càng dài thì càng nhận dược nhiều ánh sáng và nhiệt. Chính vì thế, người ta có thể chia bể mặt Trái Đất ra năm vòng dai nhiệt có những dặc điểm khác nhau vể khí hậu.
CÁC CHÍ TUYẾN VÀ CÁC VÙNG cục TRÊN TRÁI ĐẤT
Trên bé mặt Trái Đất có các chí tuyến Bác và Nam.
Dựa vào kiến thức đã học, hãy cho biết các chí tuyến này nằm ờ những vĩ độ nào. Các tia sáng mặt trời chiếu vuông góc vỡi mặt đất ờ các đường này lúc 12 giờ trưa vào các ngày nào ?
Trên bề mặt Trái Đất còn có các vòng cực Bắc và Nam. Các đường này nằm ờ các vĩ độ nào ?
Các chí tuyến và vòng cực là những đường ranh giới phàn chia bé mặt Trái Đất ra năm vòng đai nhiệt song song với Xích đạo. Đó là : vòng đai nóng, hai vòng đai ôn hoà, hai vòng đai lạnh.
SỤ PHÃN CHIA BÈ MẶT TRÁI ĐẤT RA
CAC ĐỚI KHÍ HẬU THEO vĩ ĐÔ
Sự phân hoá khí hậu trên bê mặt Trái Đất phụ thuộc vào nhiêu nhân tố, trong đó quan trọng nhất là vĩ độ.
Tương ứng với năm vòng đai nhiệt nói trên, Trái Đất cũng chia ra năm đới khí hậu.
Hình 58. Các đới khí hậu
Dựa vào hình 58, hãy kể tên năm đới khí hậu trên Trái Đất.
Do đặc điểm phân bó lục địa và đại dương trẽn bé mặt Trái Đất, do hoàn lưu khí quyến nên ranh giới của các đới khí hậu rất phức tạp, không hoàn toàn trùng* khớp với ranh giới của các vòng đai nhiệt.
Đới nóng (hay nhiệt đới)
Hãy xác định vị trí cùa đới này (dựa theo hình 58).
Đó là khu vực quanh năm có góc chiếu của ánh sáng mặt trời lúc giữa trưa tương đối lớn và thời gian chiếu sáng trong năm chênh nhau ít.
Lượng nhiệt hấp thu được tương đối nhiêu nén quanh năm nóng. Mùa đông chỉ là lúc nhiệt độ giam đi chút ít, so với các mùa khác. Gió thường xuyên thổi trong khu vực này là Tín phong. Lượng mưa trung bình trong năm đạt từ 1.000 mm đến trên 2.000 mm.
Hai đới ôn ho à (hay ôn đới)
Hãy xác định vị trí cùa hai đới này (dựa theo hình 58).
Từ chi tuyến Bác đến vòng cực Bác và từ chí tuyến Nam đến vòng cực Nam là hai khu vực có-góc chiếu cùa ánh sáng mặt trời và thời gian chiếu sáng trong năm chênh nhau nhiều. Đây là hai khu vực có lượng nhiệt trung bình. Các mùa thế hiện rất rỏ trong năm. Gió thường xuyên thổi trong hai khu vực này là gió Tây ôn đới. Lượng mưa trong năm dao động từ 500 mm đến 1.000 mm.
Hai đới lạnh (hay hàn đới)
Hãy xác định vị trí cùa hai đới này (dựa theo hình 58).
Từ hai vòng cực Bắc, Nam đến các cực Bác và Nam là hai khu vực có góc chiếu của ánh sáng mặt trời rất nhó. Thời gian chiếu sáng củng dao động rất lớn vé số ngày và số giờ chiếu trong ngày, vì vậy đây là hai khu vực giá lạnh, có băng tuyết háu như quanh năm. Gió thối thường xuyên là gió Đỏng cực. Lượng mưa trung bình năm thường dưới 500 mm.
Ngoài năm đới trên, trong các đới người ta còn phân ra một số đới có phạm vi hẹp hơn, có tính chẩt riêng biệt vé khí hậu như : xích đới nàm gần đường Xích đạo hoặc cận nhiệt đới nàm ở gần các chí tuyến v.v...
Các chí tuyến là những đường có ánh sáng mặt trời chiếu vuông góc với mặt đất vào các ngày hạ chí và đông chí. Các vòng cực là những đường giới hạn khu vực có ngày hoặc đêm dài 24 giờ.
Các chí tuyến và vòng cực cũng là ranh giới của các vòng đai nhiệt.
Tưong ứng với năm vòng đai nhiệt, trên Trái Đất cũng có năm đới khí hậu theo vĩ độ : một đới nóng, hai đới ôn hoà và hai đới lạnh.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
Các chí tuyến và vòng cực là những ranh giới của các vòng đai nhiệt nào ?
Nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt đới. Lượng mưa trong năm ở đới này là bao nhiêu ?
Nêu đặc điểm của khí hậu ôn đới. Gió thổi trong đới này chủ yếu là gió gì ?
Nêu đặc điểm cúa khí hậu hàn đới. Gió thổi trong đới này chủ yếu là gió gì ?