Giải bài tập Sinh Học 11 Bài 29. Điện thế hoạt động và sự lan truyền xung thần kinh

§29. ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG
VÀ Sự LAN TRUYỀN XUNG THAN KINH
KIẾN THỨC cơ BẢN
Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang mất phân cực, đảo cực và tái phân cực.
Trên sợi thần kinh không có bao miêlin, xung thần kinh lan truyền liên tục từ vùng này sang vùng khác kề bên.
Trên sợi thần kinh có bao miêlin, xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc, từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác. Do lan truyền theo lối nhảy cóc nên tốc độ lan truyền nhanh hơn so với trên sợi thần kinh không có bao miêlin.
GỢI ý trả lời câu hỏi sách giáo khoa
A. PHẦN TÌM HIỂU VÀ THẢO LUẬN
♦ - Ớ giai đoạn mất phân cực và giai đoạn đao cực, loại ion nào đi qua mùng tế bào và sự di chuyển của ion đó cỏ túc dụng gì?
Ở giai đoạn túi phân cực, loại ion nào đi qua màng tế bào và sự di chuyển của ion đố) có túc dụng gì?
Trả lời:
ở giai đoạn mất phân cực và đảo cực, Na+ đi qua màng tế bào. Na+ đi qua được màng tế bào là do cổng Na+ mở và do chênh lệch về nồng độ Na+ ở hai bên màng tế bào (nồng độ Na+ bên ngoài cao hơn bên trong tế bào). Do ion Na tích điện dương đi vào làm trung hòa điện tích âm ở mặt ưong tế bào (ứng với giai đoạn mất phân cực). Ion Na đi vào không những làm trung hòa điện tích âm ở mặt trong tế bào, mà ion Na còn vào dư thừa, làm cho mặt trong của màng tế bào ưở nên dương so với mặt ngoài âm (ứng với giai đoạn đảo cực).
ở giai đoạn tái phân cực, K+ đi qua màng tế bào ra ngoài (do tính thấm của màng đốì với K+ tăng, cổng ion K mở rộng). Do K+ đi ra ngoài mang theo điện tích dương nên làm cho mặt trong của mầng tế bào lại trở nên âm so với mặt ngoài (ứng với giai đoạn tái phân cực).
Bên trong	Màng	Bên ngoài
tế bào	tế bào tể bào
Cổng k;
Bên trong	Màng	Bên ngoài
tế bào	tế bào tế bào
Cổng K+ mở rang-
K* K K+
K+
K+-
K+
K+
K+
K+
Na
+ Na+Z
Na+
Na+
Na* K* Na*
Na+
+	Na*Na’|QNa
cổng Na4- Na Na*	cổng Na*
\	mở	đóng
Na*	Na* I
A	B
Hình 29.2. -Cơ chế hình thành điện thê' hoạt độ nịt
Tại sao xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh có bao miêlin theo cách nhảy cóc?
Bao miêlin
Eo Ranvie
Chiều lan truyền của xung thần kinh
Hình 29.4. -Xung thần kinh lan truyền trên sợi thần kinh có bao miêlin - Xung thần kinh lan truyền theo các bó sợi thần kinh có bao miêlin từ vở
não xuống đến cúc cơ ngón chân làm ngón chân co lại. Hãy tính thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỗ não xuống ngón chân (cho biết chiều cao cua người nào đó là 1,6 m, tốc độ lan truyền lù ỈOOm/giây).
Trả lời:
Điện thế hoạt động lan truyền theo cách nhảy cóc là do màng miêlin có tính chất cách điện nên không thể khử cực và đảo cực ở vùng có màng miêlin được.
Thời gian xung thần kinh lan truyền từ vỏ não xuống ngón chân là: 16.10"3 giây.
Học tốt sình học 11—29
B. CÁU HỎI VÀ BÀI TẬP
Điện thê hoạt động là gì? Điện thế hoạt động được hình thành như thế nào?
Trả lời:
Điện thế hoạt động là sự biến đổi điện thế nghỉ ở màng tế bào từ phân cực sang mất phân cực, đảo cực và tái phân cực.
Điện thế hoạt động được hình thành như sau:
+ Giai đoạn mâ't phân cực: Khi bị kích thích, tính thâm của màng tế bào thay đổi, cổng Na+ mở nên Na+ khuếch tán từ phía ngoài vào phía trong màng. Do các ion Na tích điện dương nên khi vào làm trung hòa điện tích âm ỏ bên trong tế bào dẫn đến sự chênh lệch điện thế ở hai bên màng tế bào giảm nhanh từ 70mV tởi OmV (hình 29.2A).
+ Giai đoạn đảo cực: Các ion Na tích điện dương đi vào trong không những đủ để làm trung hòa điện tích âm ở bên trong mà các ion Na còn vào dư thừa dẫn đến bên trong màng tích điện dương (+35mV) so với bên ngoài màng tích điện âm.
+ Giai đoạn tái phân cực: Do bên trong màng lúc này tích điện dư<*ng nên tính thấm của màng đối với Na+ giảm, cổng Na+ đóng lại. Tính thấm của màng đối với K+ lúc này tăng lên, cổng K+ mở rộng ra. Vì vậy, K+khuếch tán từ trong ra ngoài màng làm cho bên ngoài màng trở nên tích điện dương so với bên trong tích điện âm và khôi phục lại điện thế nghỉ ban đầu - 70mV (hình 29.2B).
Đánh dấu X vào ô □ cho các ý trả lời đúng về điện thế họ at động
a) Trong giai đoạn mất phân cực, Na+ khuếch tán từ trong ra ngoài tế
bào
0 b) Trong giai đoạn mất phần cực, Na+ khuếch tán từ ngoài vào trong tế bào
c) Trong giai đoạn tái phân cực, Na+ khuếch tán từ trong ra ngoài tế
bào
d) Trong giai đoạn tái phân cực, K+ khuếch tán từ ngoài vào trong tế
bào.
So sánh cách lan truyền của xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao miêlin và có bao miêlin.
Trả lời:
Trên sợi thần kinh không có bao miêlin, xung thần kinh lan truyền liên tục từ vùng này sang vùng khác.
- Trôn sợi thần kinh có bao miclin, xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc, từ co Ranvic này sang co Ranvie khác. Do lan truyền theo lối nhảy cóc nên tốc độ lan truyền nhanh hơn so với trên sợi thần kinh không có bao miêlin.