Giải bài tập Sinh Học 11 Bài 44. Sinh sản vô tính ở động vật
PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIÔ-NG vô TÍNH B. SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬ T §44. SINH SẢN VÔ TÍNH ở ĐỘNG VẬT KIẾN THỨC cơ BẢN Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới giống hệt mình, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng. Các hình thức sinh sản vô tính ở động vật là phân đôi, nảy chồi, phân mảnh và trinh sinh. Sinh sản vô tính dựa chủ yếu trên cơ sở phân bào nguyên nhiễm để tạo ra các cá thể mới. Các cá thể mới giống nhau và giống cá thể gốc. Sinh sản vô tính được ứng dụng trong nuôi cấy mô sống và nhân bản vô tính. GỢI ý trả lời câu hỏi sách giáo khoa A. PHẦN TÌM HIỂU VÀ THẢO LUẬN 1. Sinh san vô tính lù gì? ♦ - Cho ví dụ về một sô' động vật có sinh san vô tính. Trả lời: Một sô"động vật có sinh sản vô tính là: trùng roi, hải quỳ, trùng giày,... - Điền dấu X vào ô □ cho câu tra lời đúng nhất về khái niệm sinh sản vô tính ở động vật: E Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một cá thổ sinh ra một hoặc nhiều cá thổ mới giống hột mình, không có sự kết hựp giữa tinh trùng và tế bào trứng. Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một cá thổ sinh ra nhiều cá thổ mới gần giống mình. Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản mà một cá thể sinh ra một hoặc nhiều cá thổ mới có nhiều sai khác với mình, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng. Sinh sản vô tính là kiểu sinh sản có sự kết hợp giữa tinh trùng và trứng, tạo ra các cá thổ mới giống mình. ♦ - Cho biết những điểm giống nhau vả khác nhau giữa hình thức sinh séín phân đôi, nảy chồi, phân mảnh và trinh sinh. - Tại sao các cá thể con trong sinh san vô tính giống hệt cá thê mẹ? Trả lời Những điểm giông nhau và khác nhau giữa các hình thức sinh sản vô tính: phân đôi, nẩy chồi, trinh sinh, phần mảnh Điểm giống nhau: + Từ một cá thổ sinh ra một hoặc nhiều cá thể mới có bộ nhiễm sắc thổ giống cá thổ mẹ, không có sự kết hợp giữa tinh trùng và tế bào trứng. + Các hình thức sinh sản vô tính đều dựa trôn nguyên phân đổ tạo ra thế hộ mới. Điểm khác nhau: + Phân đôi: dựa trôn phân chia đơn giản chát tế bào và nhân (tạo ra cấc co thắt để chia đều nhân và chât tế bào). + Trinh sinh: dựa trôn phân chia tế bào trứng (không thụ tinh) theo kiểu nguyên phân nhiều lần tạo nôn cá thể mới có bộ nhiễm sắc thể đơn bội. + Nảy chồi: dựa trôn phân bào nguyên nhiễm nhiều lần để tạo thành một chồi non. Sau đó, chồi con tách khỏi mẹ tạo thành cá thể mới. + Phân mảnh: dựa trên mảnh vụn vỡ của cơ thổ, qua phân bào nguyên nhiễm đổ tạo ra cơ thể mới. - Các cá thể con trong sinh sản vô tính giống hệt cá thể mẹ vì cơ thể mới tạo thành dựa trcn quá trình phân bào liên tiếp theo kiểu nguyên phân. - Dưới đây là các ưu điếm và hạn chế cửa sinh sản vô tính và sinh san hữu tính: + Cá thổ sông độc lập, đơn lẻ vẫn có thể tạo ra con cháu. Vì vậy, có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp. + Không có lợi trong trường hợp mật độ quần thể thấp. + Tạo ra các cá thể thích nghi tốt với môi trương sống ổn định, ít biến động, nhờ vậy quần thể phát triển nhanh. + Tạo ra các cá thể mới rất đa dạng về các đặc điểm di truyền. Vì vậy, động vật có thể thích nghi và phát triển trong điều kiện môi trường sống thay đổi. + Tạo ra các cá thể mới giống nhau và giông cá the mẹ về các đặc điểm di truyền. Vì vậy. khi điều kiện sống thay đổi có thể dẫn đốn hàng loạt cá thể bị chét, thậm chí toàn bộ quần thể bị tiêu diệt. + Tạo ra số’ lượng lơn các con cháu giông nhau trong một thời gian ngắri. + Tạo ra sô lượng lớn các con cháu trong một thời gian tương đôi ngắn. Hãy chọn vù ghi lại các ưu điểm vù hạn chế của sinh sản vô tính vào mẫu dưới dây: Ưu điểm của sinh sản vô tính: . , ..... ...’ - Hạn chế của sinh sản vô tính: a) Ưu điểm cửa sinh sản vô tính: Cá thể sống độc lập, đơn lẻ vẫn có thổ tạo ra con cháu, vì vậy có lợi trong trường hợp mật độ quần thổ thấp. Tạo ra các cá thể mới giông nhau và giông cá thể mẹ về mặt di truyền. Tạo ra sô" lượng lớn con cháu giông nhau trong một thời gian ngắn. Tạo ra các cá thể thích nghi tốt với môi trường sông ổn định, ít biến động, nhờ vậy quần thể phát triển nhanh. b) Nhược điểm của sinh sản vô tính: Tạo ra các thố hộ con cháu giông nhau về mặt di truyền. Vì vậy, khi điều kiện sống thay đổi, có thể dẫn đến hàng loạt cá thể bị chết, thậm chí toàn bộ quần thể bị tiệu diệt. B. CÂU HỎI VÀ BÀ! TẬP 1. So sánh sinh sản vô tính ở thực vật vù động vật. Trả lời: Giống nhau: + Sinh sản vô tính ở thực vật và động vật đều có cơ sở tế bào học là nguyên phân (phân bào nguyên nhiễm) vì vậy các cá thể mới được tạo ra giông nhau và giông hệt cơ thổ gốc về mặt di truyền. + Không có sự hợp nhất giữa giao tử đực và giao tử cái (không có sự tổ hợp lại vật chất di truyền). - Khác nhau: Sinh sản vô tính ở động vật có hình thức trinh sinh: cơ thể mới được hình thành không phải từ một tế bào sinh dương 2n mà từ một tế bào trứng n, tế bào trứng (n) này không thụ tinh mà phát triển thành một cơ thổ. Khi điều kiện sống thay đổi đột ngột cá thế' dẫn đến hàng loạt cá thế động vật sinh sản vô tính bị chết, tại sao? Trả lời: Khi điều kiện sống thay đổi đột ngột có thể dẫn đến hàng loạt cá thổ động vật sinh sản vô tính bị chết vì chúng có vật chất di truyền giống nhau. Phân biệt sinh san vô tính và tái sinh các bộ phận cơ thê. Trả lời: Tái sinh các bộ phận cơ thể (thằn lằn tái sinh được đuôi, khi đuôi bị đứt) không phải là sinh sản vô tính vì sinh sản vô tính tạo ra cơ thể mới. m. CÂU HỎI Bổ SUNG Hãy cho ỉ ví dụ về hình thức trinh sinh ở động vật. Trả lời: ờ loài ong, ong đực là kết quả trinh sinh đơn bội (còn ong chúa và ong thợ là kết quả của sinh sản hữu tính, qua thụ tinh tạo ra cơ thể lương bội 2n).




